Neutraal Moresnet

  • Het Limburgse heuvellandschap verveeld nooit

    Het Limburgse heuvellandschap verveeld nooit

    Kelmis

  • Het heuvellandschap verveeld nooit

    Het heuvellandschap verveeld nooit

    Kelmis

Ons onbekende buurland

Kelmis - Grote kans dat je nog nooit van ons buurland Neutraal Moresnet hebt gehoord. Toch heeft het landje, net over de grens met onze provincie Limburg, echt bestaan.

Neutraal Moresnet

Het ministaatje Moresnet was slechts 11 vierkante kilometer groot. Het ontstond in 1815 toen Nederland en Pruisen het maar niet eens konden worden over een zinkmijn.

Vijf jaar eerder verkreeg de Luikse uitvinder Jean-Jacques Daniel Dony van Napoleon het patent voor het produceren van zink. De uitvinder bezat al een concessie voor het winnen van metaal in het gebied onder Vaals. Na de val van Napoleon eisten zowel Nederland als Pruisen het gebied op. Als oplossing werd besloten om de groeve binnen de gemeente Moresnet een status aparte te verlenen. Het neutrale landje kwam daarmee onder gezamenlijk bestuur van beide landen. Dankzij de status aparte kregen de 256 inwoners van het nieuwe mini-landje allerlei belastingvoordelen. Er kwamen zelfs plannen voor een eigen munt, een eigen postzegel, misschien toch maar wel inkomstenbelasting en zelfs het invoeren van Esperanto als taal.

Kelmis en Onafhankelijkheid Moresnet

In korte tijd groeide het dorpje Kelmis, afgeleid van het Griekse woord voor zink, van 250 inwoners naar een belastingparadijs met 3500 inwoners. In de hoogtijdagen was neutraal Moresnet de grootste zinkproducent van de wereld. In het dorp waren er zo'n 60 café's alsmede verschillende bordelen. Maar met het uitgeput raken van de groeve kwam ook de neergang.

Toen België in 1830 onafhankelijk werd van Nederland, ontstond bij Vaals een vierlandenpunt. Bijna honderd jaar later, in 1919, werd het staatje opgeheven. Na de Eerste Wereldoorlog deed Duitsland afstand van Moresnet en werd het gebied onderdeel van België. Wat rest van neutraal Moresnet zijn wat ruïnes, een vijftigtal grenspalen en een klein museum -het Göhltalmuseum- met attributen, documenten en foto's uit die tijd.

Foto's Neutraal Moresnet

Zinkerts uit Neutraal Moresnet
Zinkerts uit Neutraal Moresnet
Het Göhltalmuseum in Kelmis in Neutraal Moresenet
Het Göhltalmuseum in Kelmis in Neutraal Moresenet
Het heuvellandschap verveeld nooit
Het heuvellandschap verveeld nooit

Laatste inwoner

In februari 2020 overleed de laatste oud-inwoner van Moresnet. En daarmee is er definitief een einde gekomen van dit bizarre stukje Europese geschiedenis.

Wat zeggen de bezoekers?

Adres en bezoekers informatie

Neutraal Moresnet

Postcode en plaats: Kelmis
Provincie: Limburg , België

Bezoek: Een gemiddeld bezoek duurt ca. 1 uur.


Let op: De locatie op de kaart is slechts een indicatie en niet altijd de ingang, parkeerplaats of juiste route. Er worden tot 8 plekken in de buurt getoond. Meer zien? Gebruik dan de zoek functie op deze site.

Zonsopkomst:
Zonsondergang:
Laatste kwartier:
06:05
21:18
Laatste kwartier